Uykuda ‘Öğrenmek’
Uykuda öğrenmek özellikle öğrenciler için “hayal” olsa da bilim adamları, bunun bir anlamda gerçek olduÄŸu görüşünü savunuyor.
Birçok araÅŸtırma, uykunun ezber sürecinde önemli rol oynadığını kanıtlarken ABD’nin Northwestern Ãœniversitesi’nden Ken Paller ve ekibinin yaptığı, Science dergisinde yayımlanan araÅŸtırma da öğlen/akÅŸamüstü uykusunda iÅŸitme duyusunun uyarılmasının hafızayı güçlendirdiÄŸini gösterdi.
Bilim adamları, 12 gençten bilgisayar ekranındaki 50 şeklin yerini ezberlemesini istedi. Her şekil kendine özgü bir sese sahipti (örneğin kedi şekli-kedi sesi).
Daha sonra uyuyan gönüllülere, derin uyku sırasında 25 ÅŸekle özgü ses dinletildi. Uyandıklarında sesleri duyduklarının bilincinde olmayan katılımcılar, “sesini duydukları 25 ÅŸekli”, “sessiz 25 ÅŸekle” göre daha iyi yerleÅŸtirdi.
Katılımcılar uyutulmadan yapılan aynı deney başarılı olmadı.
Fransız Le Figaro gazetesinin internet sitesinde de yayımlanan makalede, 2007′de Almanya’nın Lübeck Ãœniversitesi’nden Jan Born’un koku duyusunu uyararak yaptığı araÅŸtırmaya da yer verildi.
Bu araÅŸtırma da Paller’inkiyle benzer sonuç vermiÅŸti. Önce “gül kokusu eÅŸliÄŸinde” ezber alıştırması yapan katılımcılardan uyumaları istenmiÅŸ, derin uyku sırasında aynı koku koklatılmıştı. Bu kiÅŸiler testlerde çok baÅŸarılı olmuÅŸtu.
Fransa Ulusal Bilimsel AraÅŸtırma Merkezi’nden Paul Salin, birbirini tamamlayan bu iki araÅŸtırmanın derin uyku sırasında koku ve iÅŸitme duyularının uyarılmasının ezber yeteneÄŸini artırdığını kanıtladığını belirtti.
Ancak Salin, bugüne kadar kimsenin uyurken CD’den yabancı dil öğrenemediÄŸini belirterek, “hafızanın büyük bir bölümünün görsel ve uykudayken görme sisteminin kapalı olması nedeniyle olayın bu kadar abartılmaması gerektiÄŸine dikkati çekti.
Paris’teki uyku merkezinden Prof. Damien Leger ise “uyurken, ses, ışık ve ısıya duyarlı olmaya devam edildiÄŸini ancak bazı seslerin ezber sürecine katkıda bulunabilmesinin yeni ve ilginç olduÄŸunu” ifade etti.
Belçika’daki Liege Ãœniversitesi’nden Pierre Maquet’nin yaptığı deneyler ise “iyi hafıza için iyi bir gece geçirmek gerektiÄŸi” görüşünü kanıtlamıştı. Maquet’nin yaptığı araÅŸtırmalar iyi uykuyu izleyen günde öğrenmenin ve ezberlemenin daha etkili olduÄŸunu göstermiÅŸti. Maquet’e göre, uyumak zaman kaybı deÄŸil aksine uyku, beynin iyi çalışmasına yardımcı oluyor, ayrıca hormonlar ve bağışıklık sistemi için de faydalı.
